Açelya (Azalea )

Bilimsel sınıflandırma
Alem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida (İki çenekliler)
Takım: Ericales
Familya: Ericaceae
Cins: Rhododendron
Alt cins: Pentanthera
Seksiyon: Pentanthera
Fundagiller familyasından bir bitki türü. Küçük ve koyu yeşil yapraklı bir bitki olan açelyanın dalları ikişerli üçerli gruplar halinde çiçeklenir. Daha çok iç mekan süs bitkisi olarak yetiştirilir. 1800'lü yıllarda Avrupa'ya getirilen açelyaların anavatanı Kuzey Amerika ile Asya’dır.Açelya türü bitkiler genellikle ormanda gölge yerlerde yetişirler. Açelyalar pembe, sarı, kırmızı, turuncu gibi birçok değişik renkte çiçek açar. Bu nedenle en çok beğenilen ve tercih edilen salon bitkileri arasındadır. 1680 yılında Hollandalılar tarafından Çin'den Avrupa'ya götürülen Hint açelyası Rhododendron simsii ise harika bir salon bitkisidir.
R. simsii kış ve ilkbahar mevsiminde kırmızı ve pembenin her tonunda çiçek açar.

Başlıca türleri
Rhododendron luteum: Kışın yapraklarını döken, ilkbaharda ise sarı ve turuncu çiçek açan açelya türü.

Rhododendron simsii: İlkbaharda kırmızı ve pembe çiçekler açan Hint açelyası.

Rhododendron obtusum: Anavatanı Kuzey Yarımküre'de Amerika, Çin ve Japonya'dır. İç mekan süs bitkisi olarak en çok yetiştirilen çalı görünümündeki yeşil açelya türüdür

Açelya bakımı nasıl yapılır?
Bahar aylarında çiçeklenen açelyalar güneşi değil, soğuk veya yarı gölge yerleri sever. 10-18 derece sıcaklık onlar için idealdir.Toprağı kireçsiz ve asitli olmalıdır, toprağına yaprak çürüntüsü ile kaba dere kumu eklenmesi bitkiyi besler.
Açelyalar suyu sever, toprağı kurudukça sulayın ve sularken çiçeklerine su gelmemesine dikkat edin.
İyi bakıldığında uzun yıllar yaşayan açelyalar, bahar aylarında oldukça bol ve değişik renklerde çiçek verir.
Enine doğru yayılma özelliği olan açelyalar çiçeklenme bittiğinde ve dip kısmından budanmalıdır. Açelyaların çok derin budanmaktan hoşlanmadıklarını unutmayın, hafif bir budama yeterlidir.
Açelyalarınızın her yıl çiçek açmasını istiyorsanız yazın iyi bakmalısınız. Çiçeklenme döneminden sonra gübrelemeli ve gelişme gösterebilmesi için yavaş eriyen azot vermelisiniz.Açelya gübresi kök bölgesine az miktarda serpilerek verilir. Toprakta bulunan demiri alabilmeleri için asit artırıcı madde kullanılmalıdır. Açelyalardaki demir eksikliği ise yapraklarının sararmasından ve damarların çıkmasından anlaşılır.

Açelyaların üretimi; Çiçek açma dönemi bittikten sonra bitkinin yarı odunsulaşan sürgünleri yaz mevsiminde kesilip bunlardan çelik elde edilir. Bu çelikler nemli toprağa dikilip yeni bitki elde edilir.

Açelyaların Yetiştirilmesi için Gerekli Şartlar:

Toprak: Açelya bitkisi kireçsiz ve asit karakterli toprakları sever. Bu nitelikteki topraklara yaprak çürüntüsü ile kaba dere kumu karıştırılması bitkiye yararlı olur.
Su: Açelya suyu çok sever. Haftada bir kez yapraklarına su püskürtülmelidir. Ancak sulamada ve yaprak ıslatmada kulllanılacak suyun kireçsiz ve mümkünse yağmur suyu olması bitkiye yararlıdır.
Işık: Bitki yarı gölge yerleri sever. Üzerine doğrudan gelen güneş ışığı karşısında bırakılmalıdır.
Sıcaklık: Serin ortamları yeğleyen Açelyalardan en iyi sonuç 10-18 derece olan yerlerde alınır. Bu nedenle serin yerlerde tutulmalıdır.
Gübre: Açelya bitkisi yetiştirilirken ilkbahardan sonbahara kadar bitkiye haftada bir kez standart sıvıgübre verilir.

Açelya bitkisinin yetiştirilmesi, bakımı ve sulanması:
*Doğrudan güneş ışığı istemeyen bu bitki dolaylı ışıklardan da yararlanabilir.
*Çok fazla soğuk ve sıcak havada bırakma çiçeğin yapraklarına ve çiçeklerine fayda sağlamaz.
*Hava akımlarından kolay etkilenen açelya bitkisi bu etkiden korunmalıdır.
*Kış aylarında menekşenin bulunduğu ortam 14-15 derecenin altına düşmemelidir.

Sulamada en önemli unsurlar;
-Kış aylarında bitki aşırı soğuktan korunarak susuz bırakılmamasına dikkat edilmelidir.
-Yaz aylarında ise bitkinin suya olan ihtiyacını tamamen gidermek için haftada en az iki kere sulanmalıdır.
-Su bitkinin her bölümüne ulaştırılmalıdır.
-Sulanmadan sonra bitkinin tabağında su kalmamasına çok dikkat edilmelidir.
-Bitkiyi sularken kullanılan kap her sulamada aynı ölçüde olmalıdır.
-Sulamalar aynı günde ve aynı miktarlarda su ile yapılmalıdır.
-Açelyada çok büyük bir değişiklik görülmediği sürece sulanmada kullanılan kap, ölçü ve su miktarı değiştirilmemelidir.
*Bitkiye kış aylarında musluktan aldığımız soğuk çeşme suyunu vermemeliyiz. Verdiğimiz su oda sıcaklığında olmalıdır.
*Sık sık saksı değiştirmek, büyük olan saksılar açelyanın gelişmesine çok büyük engellerdir.
*Suya ihtiyacı çok olduğundan ötürü saksı su dolu bir kovaya daldırılıp 1-2 dakika toprak bölümü sulanmalıdır.
Açelya Bitkisinin Çoğaltılması:
*Açelyanın çoğaltılması bitkinin köklerinden ayırma yöntemiyle olabilir.
*Bitkinin kökünden çıkarak üst kısımlara uzanan ince kısımlar bitkiye benzeyen yeni bitkiler oluşturur.
*Bu yeni bitkileri alıp başka saksılara dikerek yeni açelyalar oluşturabiliriz.
*Bu yöntem hem kolay hem de zahmetsizdir.

Teras Kar Altında

Çiçekler Kar Altında:(

Hoş Geldin 2010

Aileniz, sevdikleriniz, sevenlerinizle, sağlık, huzur-mutluluk, bolluk-bereket dolu, bitki ve çiçeklerinizle, doğayla içiçe bir yıl diliyorum.

Sürekli alışveriş yaptığım bir mağaza yeni yıl hediyesi olarak yollamış Çok şekerler. Tanıtım yazısında şöyle yazıyor:
Adım Chamaecyparis Ellwoodii. Bir yaşındayım. Altı ay sonra daha büyük bir saksı isterim. Evde ya da dışarıda sizin dikili ağacınız olurum. Yok olan bunca ormanı yenilemek için elele veririz. Orman bitkisiyim. Yakıcı güneşe dayanamam, ışığa bayılırım. Toprağım kurudukça suyla hayat bulurum. Ayda bir kez gübre veririseniz daha hızlı büyürüm.Uzun yıllar nefesimle hepinize temiz hava sağlarım. Bana baktığınız, beni sevdiğiniz için teşekkür ederim.

Yavaş büyüyen,yaprakları maviye çalan,rutubeti ve suyu seven,taş bahçelerinde sıklıkla kullanılan,hoş görünümlü bir bitkidir.
Kireçli toprakları pek sevmez hava kirliliğinden ve egzoz gazlarından etkilenir.Saksıda kullanılabilir. Kuru hava şartlarına dayanıklıdır.
Chamacyparis Lawsonia Ellwoodii
Familyası: Cupressaceae
Latincesi: Chamaecyparis lawsoniana ( A Murr.) Parl. “Ellwoodii”
Türkçesi: Sütunumsu Lavzon Yalancı Servisi
İngilizcesi: Fastigiate Lawson’s Cypress
Botanik özellikleri: 5 m ‘ye değin boylanabilen sütun şeklinde sık dokulu boylu bir çalıdır. Pul yapraklar ince, sürgünlere sıkıca yapışmış gibi, alt yüzlerinde karakteristik (x) şeklinde stoma lekeleri vardır. Sürgünler belirgin yassıdır. Kozalak küçük, 6- 8 puldan oluşur. Bir yılda olgunlaşır.
Kullanım olanakları: Sütun şeklinde ve sık dokulu habitusu ve mavimsi pul yapraklarıyla çok sevilen ve kıymetli bir süs bitkisidir. Soliter, küçük gruplar ya da vurgu elemanı olarak, özellikle kaya ve taş bahçeleri ile açık çim alanlarında oluşturulan düzenlemelerde kullanılır.
Yayılışı: Ana türü olan Chamaecyparis lawsoniana ‘nın kuzey Amerika’da Oregon ve Kaliforniya arasında dar ve sınırlı bir doğal yayılışı vardır.

Ceylan Sardunya (Pelargonium Regal Hybrid)

Benim ceylanlarım çiçekli dönemlerini tamamladılar. Şimdi yeşil yaprakları ile terasa renk katıyorlar. Diğer sardunya cinslerine göre, daha kısa sürüyor çiçeklenme dönemleri.

Sardunyalar dört ana gruba ayrılır:

Genel (Zonal): En yaygın olan tür budur.Tüylü yaprakları düzrenk veya ebruli ,yuvarlak dilimli,çiçekleri demetler halinde sarı ve mavi hariç her renkte,katmerli veya yalınkat olabilir.Boyu 30-60 cm.kadar,budanmazsa çok daha fazla uzayabilir.Çiçeklenme süresi çok uzundur.Çelik ve tohumdan kolaylıkla çoğalır.

Sakız sardunyası (Trailing): Bu sarkık dallı tür parlak etli yaprakları,beyazdan bordoya kadar değişen,katmerli veya yalınkat demetler halinde açan gösterişli çiçekleriyle bilinir.Esnek dalları 1 metreye kadar sarkabilir.Cüce türleri de vardır.Soğuğa karşı daha hassastır.Çelikten kolayca yetişir.

Ceylan (Regal):Halk arasında ceylan veya karagöz olarak adlandırılan bu tür,sivri uçlu tüylü yapraklara ve açelyayı andıran çok gösterişli çiçeklere sahiptir.Bu çiçeklerin ortaları siyah,kenarları çok canlı renklerde düz veya ebruli olabilirler.Boyu 30 cm. den bir metreye kadar uzayabilir.Tek dezavantajı çiçeklenme süresinin diğer türlere göre kısa oluşudur.

Itır (scented leaved): Çok eskiden beri evlerimizde yetişen ıtırın yalınkat ve pembe renkteki çiçekleri pek gösterişli değildir.Çiçeklerinden ziyade yapraklarının özel kokusuyla tanınmıştır.Garip şekilli,girintili çıkıntılı bu yapraklar cinsine göre gül,limon,nane ya da elma kokuludur. Yaprakları hafifçe oğuşturduğunuzda o nefis aroması çevreye yayılır.Kurutulmuş halde pot pourri'lerde kullanılmaktadır.

Kışa gerçekten dayanıklı tek sardunya türü, anavatanı Türkiye olan (pelargonium endlicherianum) dur.

Özellikleri:

Isı: Sardunyalar sıcağı sever. Kışın dışarıda donabileceği için aydınlık ,ama ısıtılmayan kapalı bir yerde muhafaza edilir. Bahçede yere ekilenler de kasım ayında dikkatlice sökülerek kasalara dikilir ve içeri alınır.

Işık: Çok çiçek açması için bol güneş görmelidir. Gün içinde 1-2 saat gölge zarar vermez.Sulama: Gerektiği zaman bolca sulanır.Tekrarı için toprağının epeyce kuruması beklenir. Aşırı sulama bitkiyi çürütür.Susuzluğa dayanır. Kışın suyu iyice azaltılır.

Nem: Lüzum yoktur. İki yılda bir saksı değiştirmek yeterlidir. Bu işlem ilkbaharda yapılır. Çiçek zamanı 15 günde bir uygun türde sıvı gübreyle beslenir. Aşırı besleme çiçeği azaltır, yapraklarını çoğaltır. Sardunyalar şubat-mart ayında budanır. Fazla uzun dallarının kısaltılması yeterli olur. Çiçek mevsimini uzatmak için geçmiş çiçekleri düzenli olarak ayıklanmalıdır.

Üretim: Çoğaltmak için yazın bitkiden 15 cm. boyunda çelikler kesilir. Bir gün dışarda bekletilip soldurulur. Önceden sulanmış saksılara ekilir. Tutuncaya kadar çok az sulanır. Genel sardunya tohumdan da kolaylıkla yetiştirilebilir.

Duranta erecta

Duranta erecta ( Bazı yerlerde Ağaç Menekşesi de deniliyor)

Çalı türü bir bodur ağaçcık, mor ve beyaz renkleri olan çiçekleri, gösterişli ve hafif kokulu. Güneş ve yarı gölge seven, susuzluğa dayanıklı, bakımı kolay, zararlısı olmayan bu bitkinin parlak sarı meyveleri var. Tohumları zehirli. Kuşları ve kelebekleri cezbeden bu bitki 5-6 metre boylanıyor. Çiçeklerinin kümeler halinde ve sıklıkla açması, her dem yeşil olması, çabuk büyümesi bitkiyi çok cazip kılıyor.

Solanum rantonnettii (Lycianthes rantonnettii) Mavi Patates Çalısı

Değişik birçok renge sahip göze hitap eden güzel çiçek.

Solanum bitkisinin yetiştirilmesi, bakımı ve sulanması:
*Doğrudan güneş ışığı istemeyen bu bitki dolaylı ışıklardan da yararlanabilir.
*Çok fazla soğuk ve sıcak havada bırakma çiçeğin yapraklarına ve çiçeklerine fayda sağlamaz.
*Hava akımlarından kolay etkilenen solanum bitkisi bu etkiden korunmalıdır.
*Kış aylarında menekşenin bulunduğu ortam 14-15 derecenin altına düşmemelidir.

Sulamada en önemli unsurlar;
-Kış aylarında bitki aşırı soğuktan korunarak susuz bırakılmamasına dikkat edilmelidir.
-Yaz aylarında ise bitkinin suya olan ihtiyacını tamamen gidermek için haftada en az iki kere sulanmalıdır.
-Su bitkinin her bölümüne ulaştırılmalıdır.
-Sulanmadan sonra bitkinin tabağında su kalmamasına çok dikkat edilmelidir.
-Bitkiyi sularken kullanılan kap her sulamada aynı ölçüde olmalıdır.
-Sulamalar aynı günde ve aynı miktarlarda su ile yapılmalıdır.
- Solanumda çok büyük bir değişiklik görülmediği sürece sulanmada kullanılan kap, ölçü ve su miktarı değiştirilmemelidir.

*Saksı çiçeği bitkisine kış aylarında musluktan aldığımız soğuk çeşme suyunu vermemeliyiz. Verdiğimiz su oda sıcaklığında olmalıdır.
*Sık sık saksı değiştirmek, büyük olan saksılar solanumun gelişmesine çok büyük engellerdir.
* Saksı değişimi bitkinin büyümesine göre yapılmalıdır.
*Suya ihtiyacı çok olduğundan ötürü saksı su dolu bir kovaya daldırılıp 1-2 dakika toprak bölümü sulanmalıdır.

Solanum Bitkisinin Çoğaltılması:
* Solanumun çoğaltılması bitkinin köklerinden ayırma yöntemiyle olabilir.
* Bitkinin kökünden çıkarak üst kısımlara uzanan ince kısımlar bitkiye benzeyen yeni bitkiler oluşturur.
* Bu yeni bitkileri alıp başka saksılara dikerek yeni solanumlar oluşturabiliriz.
* Bu yöntem hem kolay hem de zahmetsizdir.